March 31, 2020

แบคทีเรียช่วยอ้วน กับ แบคทีเรียช่วยผอม

แบคทีเรียช่วยอ้วน กับ แบคทีเรียช่วยผอม

เป็นที่ทราบกันดีในปัจจุบันว่า โรคอ้วน เป็นผลลัพธ์จากการสู้รบปรบมือระว่างพันธุกรรมกับการเลือกใช้ชีวิต บางคนมีพันธุกรรมยีนอ้วน แต่รู้จักเลือกกินแบบคนผอม อยู่แบบคนผอม ก็ดูแลทรวดทรงให้ผอมเพรียวได้ ในขณะที่บางคนไม่มียีนอ้วน แต่อ้วนเพราะทำตัวเองคือ เลือกที่จะกินแบบคนอ้วน อยู่แบบคนอ้วน ก็อ้วนได้แบบไม่ต้องพยายาม

ปัจจัยที่ส่งผลให้เราอ้วนหรือผอมนั้นลึกล้ำซับซ้อนซ่อนเงื่อน ราวกับนิยายสืบสวน ผู้ร้ายคนแล้วคนเล่าถูกเผยโฉมว่ามีส่วนที่จะทำให้เราอ้วนง่ายหรืออ้วนยาก และผู้ร้ายตัวล่าสุดที่ได้รับการกล่าวถึงอย่างมากในช่วง 3-5 ปีที่ผ่านมานี้คือ แบคทีเรียตัวน้อยที่อาศัยอยู่ในลำไส้ของพวกเราเอง

ในลำไส้ใหญ่ของพวกเราทุกคน จะมีแบคทีเรียเพื่อนยากที่อาศัยกินอยู่หลับนอน เป็นเพื่อนตัวน้อยในตัวเรา คอยช่วยย่อยอาหาร ดูดซึมสารอาหาร ส่งเสริมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน และอื่นๆ อีกมากมายหลายหน้าที่ตามประสาเพื่อนที่ดี ประชากรแบคทีเรียเหล่านี้มีหลากหลายสายพันธุ์ สิ่งที่น่าสนใจคือ นักวิจัยพบว่าในลำไส้ของคนอ้วน มีแนวโน้มที่จะมีประชากรแบคทีเรียในตระกูล Firmicutes โดดเด่น เมื่อสืบต่อไปก็พบว่า แบคทีเรีย Firmicutes นี้ ส่งผลเพิ่มการดูดซึมของสารอาหารประเภทไขมัน นั่นคือ กินเท่าคนอื่น แต่ดูดซึมแคลอรี่ได้ดีกว่าคนอื่น จึงส่งผลให้คนที่มีแบคทีเรียตัวอ้วนนี้ อ้วนง่ายกว่าคนที่ไม่มีแบคทีเรียตัวอ้วนนี้โดดเด่น

เมื่อมีตัวร้ายก็ต้องมีพระเอก พบว่าในคนผอม จะมีแบคทีเรียอีกกลุ่มหนึ่ง ซึ่งมีชื่อว่า Bacteroidetes เด่น แบคทีเรียกลุ่มนี้จึงถูกจัดเป็นแบคทีเรียช่วยผอม พบว่าการรับประทานอาหารที่มีเส้นใยอาหาร และพรีไบโอติกสูง
(พรีไบโอติกคืออาหารของเหล่าแบคทีเรียดีในลำไส้)

จะช่วยเพิ่มปริมาณประชากรแบคทีเรียช่วยผอมได้

อาหารที่จัดว่าโดดเด่นในการเลี้ยงดูแบคทีเรียช่วยผอมได้แก่ กระเทียม หัวหอม หน่อไม้ฝรั่ง กระเทียมต้น โยเกิร์ต กล้วย เบอรี่ และถั่วต่างๆ

หมอพูดเสมอว่า “ผอมได้ไม่ต้องอด” และ “เลิกลดแล้วจะผอม” เพราะจริงๆแล้ว การลดน้ำหนักไม่ใช่การอดอาหาร หรือการลดให้รู้สึกอดๆ อยากๆ หากแต่อยู่ที่การเลือกรับประทานอาหารแบบคนผอม อยู่แบบคนผอม นอนแบบคนผอม รวมถึงเลือกรับประทานอาหารที่ช่วยเลี้ยงดูแบคทีเรียช่วยผอม ดังที่เล่าให้ฟังในบทความนี้ค่ะ

พญ.ธิดากานต์ รุจิพัฒนกุล (หมอผิง)
Twitter, Instagram: @thidakarn

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการเผยแพร่ความรู้สู่ประชาชน
ในชุดโครงการ “รวมพลัง ขยับกาย สร้างสังคมไทย ไร้พุง”
เครือข่ายคนไทยไร้พุง ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย
สนับสนุนโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ